niedziela, 14 lutego 2010

Cereus peruvianus

Od ponad 4 lat chlubą mojej kolekcji jest Cereus peruvianus. Reprezentacyjny okaz kształtem przypomina koronę drzewa. Uwielbia słoneczne kąpiele i wieczorne spryskiwanie wodą. Poniżej kilka słów na temat tego rodzaju.

Nazwa Cereus wywodzi się z łaciny, co w ojczystym języku oznacza świeca. Cereusy tworzą około 45 gatunków sukulentów z rodu kaktusowatych, wywodzą się z Ameryki Środkowej i Południowej. Wyróżnia je duże zróżnicowanie kształtów. Przybierają formy: wijące, płożące, wyprostowane, walcowate, ale też drzewiaste, czy krzewiaste. Cereusy zakwitają nocą, a okazałe kwiaty koloru białego lub kremowego zapylają ćmy i nietoperze. Kolor kwiatu ułatwia identyfikację nocnym owadom. Najbardziej znanymi są:

Carnegiea gigantea - Cereus olbrzymi, jest najwyższym przedstawicielem rodziny, osiąga wysokość 18 m. Po raz pierwszy zakwita w wieku około 75 lat.

Selenicereus grandiflorus - Cereus wielkokwiatowy, zwany królową nocy. Pochodzi z Wysp Morza Karaibskiego. Forma o cienkich łodygach posiada czepne korzenie. Wydaje zjawiskowe żółtawo-białe kwiaty o średnicy 30 cm, przepięknie pachnące wanilią. Czas kwitnienia obejmuje okres od nadejścia zmroku do świtu, czyli około 5 godzin.

Selenicereus pteranthus, zwany księżniczką nocy, ze względu na podobieństwo do poprzednika. Kwiaty księżniczki są mniejsze, ale liczniejsze.

Cefalocereus (cereus starczy) zwany głową starca, kaktus kolumnowy, rośnie na terenach Stanów Zjednoczonych i Meksyku, Brazylii i Ekwadoru. Szczyty roślin porastają białe włoski, tworząc gęste czupryny.

Cereus peruvianus – pochodzi z Boliwii, znany od 1753 roku, jest najbardziej rozpowszechnionym sukulentem wśród miłośników kłującego piękna. Przybiera formy drzewiaste. Niektóre okazy mają zielononiebieskawy korpus. Czerwonobrązowe ciernie Cereus peruvianus tworzą kępki na szczytach odnóży. Kwiaty osiągają średnicę 16 cm.

Jak przystało na ród kaktusowatych, Cereusy do właściwego rozwoju potrzebują dużego nasłonecznienia i dobrej wentylacji. Będą wdzięczne za spryskiwanie wodą. Każdej wiosny podłoże należy odżywić nawozem bogatym w potas. Przepadają za słońcem, dlatego dobrze zafundować im wakacje na dworze. Najlepiej czują się na gliniasto – żwirowym podłożu, nie są wrażliwe na nadmiar wody. Optymalna temperatura latem 14 – 25 stopni, a zimą nie więcej niż 20 stopni.

Cereusy przykuwają uwagę niepowtarzalnością kształtów i magią kwiatów do tego stopnia, że śpiewano o nich piosenki: „Zakwita raz, tylko raz biały kwiat.
Przez jedną noc pachnie tak, ach!
Przez taką noc Królowa Jednej Nocy ogląda świat”.

Tak śpiewały panie z mitycznej dziś grupy Alibabki. W błędzie jest ten kto kojarzy tekst z kwiatem paproci.

Cereusy posiadają także zastosowanie praktyczne w gospodarstwie domowym. Dostarczają smacznych owoców. Z pędów można uzyskać kwaskowaty sok, a z miąższu wartościowe pożywienie. Indianie plemienia Otomi stosując w diecie głównie przetwory z kaktusów dożywali w zdrowiu sędziwego wieku. Czerpiąc wiedzę od czerwonoskórych stworzono dietę odchudzająca X-guard, której dominującym składnikiem jest sok z kaktusów.

Z olbrzymich Cereusów kolumnowych pozyskuje się drewno do różnorodnych celów, np. drewno do wyrobu mebli. Rośliny wykorzystywane są do budowy ogrodzeń, żywopłotów wokół domostw. Suche pędy Cereusa nasycone tłuszczem służyły Indianom jako pochodnie.

sobota, 19 grudnia 2009

Kaktus bożonarodzeniowy

Moją niewielką kolekcję kaktusów wzbogaciła Szlumbergera, tzw. grudnik, czy też kaktus bożonarodzeniowy ze względu na kwitnienie, które przypada na czas zimy. Od kilkunastu dni podziwiam piękne kwiaty, a jest co oglądać, bo z gąszczu postrzępionych soczyście zielonych członów wyrasta zatrzęsienie pąków. Rozwinięte kwiaty mają intensywną czerwoną barwę, długie pręciki i znamię o różowym kolorze. Oczywiście paleta barw kwiatów jest znacznie większa; występują: białe, różowe, złociste, łososiowe, fioletowe. Na skutek krzyżowania odmian pojawiają się również kwiaty dwukolorowe. Przyznam, że jak na kwiaty kolczastych są wyjątkowo duże i długotrwałe, posiadają charakterystyczne wywinięcie płatków, a wyrastają zawsze z najmłodszych członów.
Szlumbergera to roślina przyjazna dla początkujących kolekcjonerów, czy amatorów świątecznych dekoracji. Nie ma zbyt wielu wymagań. Oto minimum, które należy spełnić, aby nasz kaktus bożonarodzeniowy prawidłowo funkcjonował: podczas kwitnienia(około 6-8 tygodni) stanowisko słoneczne, podczas spoczynku półcień; optymalna temperatura 13 - 15 stopni, podłoże lekko kwaśne. W naturalnym środowisku szlumbergery są epifitami, dlatego lubią wilgotne i ciepłe pomieszczenia. W lecie należy chronić je przed bezpośrednimi promieniami. słonecznymi. Znoszą wahania temperatur, są rzadko atakowane przez szkodniki i inne choroby. Dość łatwo rozmnażają się. Wystarczy odciąć część rośliny składającej się z dwóch spłaszczonych łodyg i wysuszyć. Następnie wsadzić do lekko wilgotnego, piaszczystego podłoża. Ukorzenianie trwa od 3-6 tygodni. Rozmnażanie, przesadzanie można wykonywać bez obaw kaleczenia, czy wbijania kolców w dłonie. Grudniki są wyposażone w niewielkie elastyczne kolce.
Zachęcam do nabycia tych roślin, zwłaszcza teraz, gdy pojawiły się w kwiaciarniach, czy osiedlowych marketach i jest w czym wybierać. Transport do domu nie powinien być kłopotliwy, nawet w zatłoczonym autobusie. Roślina ze względu na spłaszczone łodygi jest odporna na wszelkie ugniatanie, uciskanie itp. Szlumbergera odmiennym kształtem wzbogaci każdą kolekcję kaktusów, zaakcentuje nadchodzące święta. Polecam.

niedziela, 1 listopada 2009

Czy kaktusy śpią?

Trwają przygotowania do okresu spoczynku kaktusów. Hibernacja jest niezbędnym czynnikiem do prawidłowego ich funkcjonowania. Rozpoczyna się późną jesienią i trwa do wczesnej wiosny. Wówczas wymagania roślin zmieniają się. Przede wszystkim odstawiamy konewki (wyjątkiem są takie okazy, którym grozi uschnięcie). Temperatura w pomieszczeniu nie powinna przekraczać 20 stopni, ale nie może spaść poniżej 0 stopni. Stworzenie takich warunków sprzyja spowolnieniu, a nawet zahamowaniu rozwoju. Dobrym miejscem dla odpoczywających kaktusów może być piwnica, jednak tylko wtedy, gdy mamy pewność co do stałej temperatury. Odważni wyjmują rośliny z doniczek i w takim stanie przenoszą do piwnicy.
Moje kaktusy "przesypiają" zimę w mieszkaniu. W tym czasie ograniczam podlewanie. Kaktusy i sukulenty są bardzo wrażliwe na ujemne temperatury i szybko przemarzają. Uważajcie na wietrzenie pomieszczeń podczas mroźnych dni. W ten sposób, przez nieuwagę straciłam kilka okazów, które były chlubą mojej kolekcji. Podczas wietrzenia proponuję zdejmować doniczki z parapetów.
Na koniec istotna informacja: podczas zimowego odpoczynku zawiązują się pąki kwiatowe,
więc jeśli chcemy letnią porą cieszyć oczy pięknym kwieciem stwórzmy warunki sprzyjające uśpieniu.

niedziela, 25 października 2009

Raport botaniczny - jesień 2009

2 tygodnie temu zabrałem moją kolekcję sukulentów ostatecznie do domu. Przez około 5 miesięcy rośliny stały na dworze: czy to za oknem, czy na ogródku.

Jak co roku, zauważam, że dla moich sukulentów panują na dworze bardzo dobre warunku i taka półroczna "kuracja" słońcem bardzo dobrze wpływa na ich wygląd. Widać, że tryskają zdrowiem i mocno się rozrastają.

Teraz czas na zimowy odpoczynek. W tym czasie moje roślinki zimują na parapecie w dość chłodnej temperaturze, podlewam je sporadycznie, gdy stwierdzam, że podłoże już mocno przeschło. Poniżej parę zdjęć mojej aktualnej kolekcji.










środa, 15 lipca 2009

Fikus tępy (Ficus microcarpa)

Jako, że nie samymi kaktusami i sukulentami człowiek żyje, postanowiłem zaopatrzyć się w nową roślinkę, jest nią Fikus tępy - Ficus microcarpa (odmiana ‘Ginseng’).

Roślinka została zakupiona pod kątem utworzenia z niej bonsai. Pomysł świtał już od dawna, ale dopiero teraz mogłem nabyć odpowiednia roślinę w korzystnej cenie. Zobaczymy co z tego wyjdzie. Poniżej kilka zdjęć nowego fikusa :)

" Fikus tępy (Ficus microcarpa). Ta odmiana fikusa szybko zyskała popularność ze względu na swą silną budowę oraz to, że świetnie rośnie zarówno w jasnych, jak i zacienionych miejscach. Wzrok przykuwają wyłaniające się z ziemi, grube, rozgałęzione i niezwykle dekoracyjne korzenie napowietrzne, tworzące fantastyczne formy.

Zanim drzewko zacznie przybierać wygląd bonsai, korzeń hodowany jest co najmniej 15 lat. Fikus lubi spokój – nie należy go przesuwać, obracać, przenosić. Nie wolno go także nadmiernie podlewać.

Roślina jest wytrzymała na choroby, stosunkowo dobrze znosi cięcie gałęzi, liści lub korzeni (co ma duże znaczenie przy formowaniu bonsai). Dobrze adaptuje się do uprawy w mieszkaniach.

Fikus tępy łatwo rozmnaża się przez sadzonkowanie – odcięte pędy szybko się ukorzeniają. Pierwsze kilka tygodni powinny być przykryte folią (aby zapewnić wysoką wilgotność powietrza). Co kilka dni należy folię odkrywa się, a po pojawieniu się nowych przyrostów – usuwa. " - źródło: www.wymarzonyogrod.pl








niedziela, 7 czerwca 2009

Efektowne kalanchoe

Od ponad roku moją niewielką hodowlę wzbogaciło kalanchoe daigremontiana. Z niewielkiej rozmnóżki rozrosło się do pokaźnych rozmiarów. Wysokość rośliny osiągnęła 40 cm.
Kalanchoe daigremontiana jest niezwykle dekoracyjnym i oryginalnym okazem, a do tego łatwym w utrzymaniu. Roślina posiada okazałe liście dorastające do 15-20 cm o pięknym brązowym wybarwieniu w kształcie plamek. Odmiana osiąga wysokość około 1m. Ciekawostką jest to, że obrzeża liści porastają rozmnóżki, czyli już ukorzenione maleńkie roślinki. Wymagania uprawy to przede wszystkim dobre nasłonecznienie. Podlewanie umiarkowane. Warto umieścić młodą roślinkę w dużej donicy - to idealne warunki dla intensywnego wzrostu. Szkoda, że odmiana jest wyjątkowo krucha, łatwo uszkodzić liście podczas podlewania. Polecam dla niecierpliwych, czy zniechęconych hodowlą kaktusów i sukulentów.
Ps. Chętnie podzielę się rozmnóżkami. :)

niedziela, 17 maja 2009

Czy kaktusy mają wartość użytkową?

Okazuje się, że kaktusy już od wieków znajdowały praktyczne zastosowanie. Wykorzystywano je na wiele różnych sposobów: w budownictwie, lecznictwie, przemyśle spożywczym. Poniżej zamieszczam kilka ciekawostek na ten temat, które- mam nadzieję- zainteresują niejednego miłośnika kolczastych piękności.

Selenicereusy z rodzaju sukulentów uprawiane są dla celów farmaceutycznych, otrzymuje się z nich środek nasercowy. Carnegiea gigantea zawiera alkaloidy wykorzystywane w leczeniu reumatyzmu. Cereus repandus (Linnaeus) Miller jest wykorzystywany do leczenia biegunki. Z innych (np. ferkokaktusa) wykonuje się okłady.Wykorzystując sztywność i brak cierni u Lophophra williamsii używano ich do usztywniania np. złamanych kończyn.Lophophora łagodzi stany zapalne w stawach, jest pomocna w leczeniu cukrzycy.

Drewno starych Cereusów znalazło zastosowanie w budowie szałasów, ram okiennych i drzwiowych, a nawet mebli w bezleśnych regionach Ameryki Południowej. A z kolców robi się igły i szpilki.
Meksykańska wódka tequila produkowana jest ze sfermentowanego soku specjalnego gatunku tzw. agawy niebieskiej , (Agave tequilana). Do uzyskania 1 litra tequili potrzebne jest około 7 kg pina- rdzenia agawy, a więc z jednej rośliny uzyskuje się 60-100 litrów trunku. Często przed rozpoczęciem właściwego procesu gotowania pinas są wstępnie podgotowywane, aby usunąć woski, które mogą wpłynąć na gorzki smak soku. Właściwy proces gotowania ma na celu zmianę węglowodanów zawartych w roślinie w fermentowalne cukry oraz zmiękczenie pina, aby łatwiej oddała sok. Tradycyjnie pinas są wolno pieczone w specjalnych kamiennych lub ceglanych piecach przez 50-72 godzin w temperaturze 60-85°C – pozwala to zmiękczyć włókna i uniknąć karmelizacji cukrów. Więksi producenci skracają ten proces gotując pinas w nowoczesnych parowych autoklawach przez 8-14 godzin. Po ugotowaniu pinas smakują jak słodki ziemniak.

Kaktusy mogą być także łakociami. W Meksyku popularnymi słodyczami są Acitron- kandyzowane w cukrze trzcinowym kawałki Echinocactus.
Echinocactus ingens miały znaczenie religijne dla Indian- służyły jako stoły ofiarne tzw. Teocomit- święte patelnie.

Indianie zapoczątkowali na kaktusach hodowlę koszenili.Kwas karminowy- czerwony barwnik pozyskiwany z wysuszonych, zmielonych koszenili - czerwców kaktusowych Dactylopius coccus, żyjących w Meksyku był wysoko cenionym produktem znajdującym zastosowanie w przemyśle spożywczym. Hiszpanie rozwinęli hodowle koszenili, a ich eksport był jednym z głównych źródeł dochodów hiszpańskiego Meksyku. Po odkryciu farb anilinowych, hodowla straciła swoje znaczenie.

Niektóre gatunki opuncji (m.in. opuncja figowa) są uprawiane dla mięsistych jadalnych owoców. Pędy opuncji są używane na przetwory i na paszę.Uprawiane są w krajach o ciepłym klimacie m.in. jako rośliny żywopłotowe W warunkach środkowoeuropejskich uprawa okazów zimujących jest rzadko spotykana, ale możliwa. Do hodowli na zewnątrz nadają się w naszych warunkach gatunki: O. humifusa, O. comanchica, O. rhodantha, O. fragilis. Wytłoczony sok z O. ficus - indica wytwarza się ser opuncjowy, wyglądem przypomina piernik.